नागालैंड चे मित्र !!!!!

>> 8/14/12

नमस्कार मित्र आणि मैत्रिणींनो ,
मागील १० तारखेच्या ब्लॉग पोस्ट मध्ये मी नागलंड च्या  शाळांमधील उपक्रमासाठी आव्हाहन केले होते.
त्यानुसार आत्तापर्यंत रू,१५००० जमा झाले असून अजून साधारणत: १५ ते १७ हजार रुपयांची आवश्यकता आहे , जेणेकरून  i3 processor असलेला Laptop आपण  विकत घेऊ शकतो..
या आठवड्यात निधी जमा झाल्यास लगेचच Laptop विकत घेऊन तो तिकडे पाठविण्याचा मानस आहे..
तरी ज्यांची इच्छा आहे अशांनी लवकरात लवकर आपली मदत पोहोचवावी..
माझा भ्रमणध्वनी क्र : ९८२२५२५६६२
अथवा मला E-mail करा @ deshmukhomkar@gmail.com 









Read more...

नागालँड चे मित्र बनूया...

>> 8/10/12

                              आधी जाऊन आल्याने मनात घर करून बसलेला ईशान्य भारत पुन्हा अनुभवता येणार म्हणून किंवा नागालँडला प्रथमच जायला मिळणार म्हणून उत्सुक असणाऱ्या अनेकांपैकी आठ जणांचा गट जाण्यासाठी तयार झाला. विज्ञान कार्यशाळा हे या दौऱ्याचं निमित्तं..... त्यासाठी प्रयोग, संकल्पना, त्याचं साहित्य इ. तयारीबरोबरच वाचन, चर्चा इ. वैचारिक तयारी ओघानंच आली. तिकडे जाण्याआधी डोक्यात अखंडपणे नागालॅंड होतं...तसंच होतं आणि किंबहुना ते व्हायलाच हवं... पूर्वांचल पहाणं त्याहीपेक्षा तो अनुभवणं ही आयुष्यातील अनमोल ठेव असते आणि आता ती आमच्याकडे आहे यासाठी आम्ही स्वतःला भाग्यवान समजतो.
                                          २०१० साली अरूणाचल दौरा झाल्यानंतर सुरू झालेल्या युरेका या विज्ञान मासिकाद्वारे तिथे तयार झालेली ओळख, पोषक वातावरण या पार्श्वभूमीमुळे २०१२ नागालॅंड चा विज्ञान कार्यशाळेचा दौरा आखण्यात आला. एकूण दहा दिवसांच्या या दौऱ्यात नऊ वेगवेगळ्या ठिकाणी आठ जणांच्या गटाने कार्यशाळा घेतल्या. दिमापूर येथील जनजाती विकास समिती (कल्याण आश्रमाच्या) कार्यकर्यांनी ह्या दौऱ्याचे संपूर्ण नियोजन केले.


                                         नागालॅंडच्या मुलांच्या मनातील असणारी भिती कमी करण्यासाठी "SCIENCE IS EASY AND FRIENDLY" ही संकल्पना घेऊन आमचे दोन गट विविध भागांमध्ये गेले. एक गट व्हिल्सेमा, तेसुफेनियो, मोखुक्चुंग असा केदारजींबरोबर तर दुसरा गट तेनिंग, ओल्ड टेसन, जालुकी असा साहजी व दामतुईजींबरोबर गेला. दोन्ही प्रांतात जाण्याची कारणे वेगवेगळी होती. तेनिंगकडील भागात आता जनजाती विकास समितीचे कार्य पसरले असून सर्वांनी स्विकारले आहे. तर कोणीही जात नसलेल्या मोखुक्चुंगकडील भागात वाचनालयाच्या प्रयोगानी झालेल्या सुरुवातीनंतर आता प्रथमच काही नवीन उपक्रम घेऊन ओळख प्रस्थापित करणे ही गरज आहे. प्रमुख व म्होरक्या जमातींचे अनुकरण इतर जमाती करत असल्याने या उपक्रमाला त्यांनी स्विकारणे हे महत्वाचे आहे. त्यामुळेच या प्रांतात ह्या उपक्रमाला आगळे महत्व होते.
                                        व्हिल्सेमातील रिंगमा, तेसुफेनियोतील अंगामी व मोखुक्चुंगमधील आओ अशा तीन गावातील जनजातींच्या लोकांना भेटण्याची संधी एका गटाला मिळाली. नागलॅडमधील प्रमुख व म्होरक्या जमाती ह्या भागात असून संपूर्ण धर्मांतरण झालेला हा भाग आहे. त्यांच्या जमातींचे वेगळेपण जपत, त्यांना एकत्र न येऊ देता मिशनऱ्यांनी त्यांच्यावरील अंमल कायम ठेवलेला आहे. आणि म्हणूनच जमात वेगवेगळी असली तरिही धर्म एकच.....!!! युरोप, अमेरिकेतून प्रचंड प्रमाणात निधी येत असल्याने मोफत शिक्षण, आरोग्य सुविधा पुरविण्याच्या निमित्ताने मिशनऱ्यांनी येथे पाय रोवले. धर्मांतरण घडवून आणणे हे खूप अवघड होते; पण ध्येय नेमके व सुस्पष्ट असल्याने तब्बल ३० वर्षांच्या प्रदीर्घ काळानंतर पहिला माणूस धर्मांतरित झाला. आज 2012 साली जवळ जवळ 99% नागालँड क्रिश्चन आहे. या काळात आणि अजुनही भारतातील कोणीच इकडे पोहोचले नसल्याचे शल्य मनाला लागून रहातं. त्यांच्या संस्कृतीचा नियोजनपूर्वक व संयम ठेवून चिकाटीने केलेला नाश याला नकळतपणे आपण जबाबदार आहोत का असा प्रश्न मनाला पडतो. इतक्या सुंदर प्रदेशाचं मूळ चित्रं त्यांनी संपूर्णपणे पालटलं; पण तरीही आशा न सोडता त्यांच्या मजबूत पायाखालची जमीन हालविण्याचं काम जनजाती विकास समिती खूप वेगळ्या प्रकारे करत आहे हे पाहून मनाला उभारी येते. आणि म्हणूनच नागालॅंडचे वकील बनून जा, इथल्या समस्यांपेक्षा इथल्या चांगल्या गोष्टी, लोकं, अनुभव, निसर्ग हे इतरांपर्यंत पोहोचवा. थोडक्यात चांगला नागालॅंड पोहोचवा हे त्यांनी सांगितलेलं सूत्रं आम्हीदेखील लक्षात ठेवलंय.

                                                   विज्ञानाला बाजूला ठेवून यांची संस्कृती मुळापासून तोडली आणि नेमका विज्ञानाचा हाच मुद्दा समिती आता प्रामुख्याने पुढे आणत आहे. आज महाराष्ट्रात आपला इतिहास आपल्याला माहित आहे , आपली संस्कृती आपण जपून आहोत पण नागालँड मध्ये मिशनरीज नी त्यांची संस्कृती "सैतानी " आहे असं बिम्बवून संपवून टाकली आहे. " १००% ख्रिश्चन= १००% सुधारणा, साक्षरता असे समीकरण तयार झालेल्या प्रांतातील अनुभव फरच वेगळा होता. तेनिंगच्या गटाला ’हराक्का’ या एका जमातीच्या वेगवेगळ्या प्रांतात जाण्याची संधी मिळाली. हराक्का हे स्वधर्मी (हिंदू) नागा... जे जनजाती विकास समितीच्या प्रदीर्घ व अथक प्रयत्नांमुळे धर्मांतरणापासून बचावले आहेत. सध्या नागालॅंडमध्ये (२५ लाख लोकसंख्येपैकी) केवळ ३०००-४००० स्वधर्मी लोक शिल्लक राहिले आहेत. कल्याण आश्रमाचे काम, त्यांनी घडविलेले कार्यकर्ते, त्यांचे समर्पण आणि कार्याचा आवाका हा वाखाणण्याजोगा असून तो अनुभवल्याशिवाय समजणे अवघडच!!!! तेथील लोकांचा स्वधर्म टिकावा, समृद्ध असलेली संस्कृती जोपासली जावी यासाठीच्या प्रयत्नांची फळे ठळकपणे जाणवली. मुख्यतः हराक्काच्या सबलीकरणासाठी, उभारलेल्या कामाच्या मजबूतीसाठी आणि इतरंप्रमाणेच हराक्कासुद्धा स्वतःचा विकास करू शकतात ही जाणीव तेथील समाजाला करून देण्यासाठी विज्ञान कार्यशाळा हे निमित्त होते.

                                                     विज्ञान कार्यशाळा घेण्याबरोबरच दोन्ही गटांच्या काही खास व्यक्तींशी भेटी, गप्पा झाल्या. गुवाहटीत श्री. जगदंब मल, श्री. रमथङग, तेनिंगमध्ये मेजर आनंद जोशी तर मोखुक्चुंगमध्ये श्री. विक्रम खराटे (आई. पी. एस.) यांच्या भेटी विशेष ठरल्या. याबरोबरच ठिकठिकाणचे उत्साही कार्यकर्ते व शिक्षक, घराघरांमधील प्रेमळ व आगत्यशील लोक यांच्या भेटी, सहवास हा एक सुंदर अनुभव होता. सर्व शिबिरे झाल्यावर एक गट कोहिमा दर्शनासाठी गेला. तेथील वॉर मेमोरिअल, नागा हेरिटेज व्हिलेज, दुसऱ्या महायुद्धातील जिथल्या तिथे तसाच असणारा रणगाडा ही काही .......... ठिकाणं. त्यानंतर दिमापूरमध्ये एकत्र आले व त्यानंतर सगळे शिलॉंगसाठी रवाना झालो. नागालॅंडमधून मेघालयात जाताना हवेत, सभोवतालच्या वातावरणात, लोकांत लगेच फरक जाणवायला लागला. शिलॉंग पीक, एलेफंटा फॉल्स, प्राणीसंग्रहालय ही तेथील सुंदर ठिकाणं. मेघालयात खूपच आल्हाददायक, प्रसन्न वाटत होतं.
                                        "एकदा ब्रह्मपुत्र ओलांडला की सात वेळा इकडे यावं लागतं" या तिकडच्या नुकत्याच कळलेल्या म्हणीमुळे चेरापुंजी, काझीरंगा पहाता न आल्याची आमची रुखरुख कमी झाली आणि परत येऊ असा सर्वांना विश्वास वाटला. धर्मांतरण सुरू असूनही स्वधर्मीपणा टिकवू पहाणारे हराक्का आणि मूळ ओळख, संस्कृती मुळापासून नष्ट झाली आहे असे धर्मांतरित ख्रिश्चन असे दोन्हीही समाजगटांची झलक पहाता आली. दौऱ्यादरम्यान पडलेले प्रश्न, मिळालेले अनुभव, मदतीची गरज यांबद्दल सर्वांच्याच डोक्यात विचार सुरु झाले आहेत. या दौऱ्याचे अनुभवकथन तर आहेच; पण ते ऐकून फक्त हळहळून किंवा आठवणीत रमून जाणे पुरेसे नाही.
नागालँड हां भारताचा अविभाज्य भाग आहे हे विसरून आपल्याला चालणार नाही..आज कश्मीर म्हंटल की सर्वाचं रक्त सळ सळ करू लागतं..नागालँड ची परिस्थिती तर याहून वाईट आहे. 1962 सालापासून हां भाग आपल्या स्वतंत्र देशाची मागणी करत आहे आणि मिशनरिज ना जगभरातून मिळनाय्रा प्रचंड निधीतून त्याला ख़त पाणी मिळत आहे . आज आपण काही हालचाल केली नाही तर नागालँड वेगळा होन्यावाचून राहणार नाही.
                                           'युरेका' मासिकाच्या माध्यमातून अधिकाधिक माहिती पोहोचवून एकमेकांना ओळखू या आणि या चळवळीत सामील होऊ या. शेवटी एवढेच मनाशी ठरवू की, अंतराने लांब आणि संपूर्णतः वेगळा असणारा नागालंड  जवळ आणण्यासाठी, तो जाणून घेण्यासाठी मासिक, विज्ञान शिबिरे, मैत्री-अभ्यास दौरे यांच्याद्वारे आपण सर्वजण शक्य ती मदत करू.


                                       नागालँड  भौगोलिक रीत्या आपल्यापासून बराच दूर असून आपल्यातले बरेच मराठी कार्यकर्ते तेथिल विषम वातावरणात  मन लाऊन , घाम गळून काम करतात..आपण तिकडे जाऊन काही काम करू शकत नसलो तरी तेथील उपक्रमांना आर्थिक मदत देऊ शकतो. नागलॅण्ड दौरा झाल्यानंतर ग्रंथालयासाठी आम्ही इकडून मदत पाठवत असतो . आपल्या गड , किल्ले , इतिहास याचे ओळख या मार्गाने तिथल्या मुल्लांना होते आणि बाहेरच्या जगात काय आहे याचीही माहिती मिळते.एकूणच मोठ्या आर्थिक मदतीची गरज तिथे आहे.
                                           येत्या दिवाळी दरम्यान कल्याण आश्रमाने एका मोठ्या उपक्रमाचे आयोजन केले आहे. वेगवेगळ्या शाळांमध्ये जाऊन विध्यार्थ्याना Science Presentations देणे , आपली संस्कृती समजावणे , आपला इतिहास सांगणे , शिबीर घेणे अशी कामे त्यात असतील . यासाठी आपल्याला 1 Laptop ची सोय करायची असून, तो लवकरात लवकर तिकडे पोहोचवायचा आहे , तरी या कामात तुम्हाला काही मदत करायची असल्यास आथवा वर्गणी द्यावयाची असल्यास जरूर मला संपर्क साधा.  माझा भ्रमणध्वनी नं: 9822525662 असून आपण मला दिवसभरात कधीही संपर्क करू शकता .

                                     विवेकानंदांनी सांगितल्याप्रमाणे भारतमाता हेच दैवत मानून तिची सेवा करू आणि विवेकानंदांनी पाहिलेले ’अखंड भारताचे’ स्वप्न स्वतः आपणही पाहून पूर्णत्वास नेऊ.


Read more...

अविस्मरणीय गौतम राजाध्यक्ष ..

>> 9/16/11

आपल्या आयुष्यात अशा काही घटना घडतात ज्या आपल्याला अनाकलनीय असतात.. त्या बद्दल केवळ विचार करत बसणे हेच काय ते आपल्या हातात उरतं...माझ्या आयुष्यभरासाठीची अशीच एक आठवण ...

२५ ऑगस्ट , २०११
फेसबुक वर एक फ्रेंड रिक्वेस्ट येऊन पडली होती...नाव अगदीच मोठं होतं , स्पॅम म्हणून मी दुर्लक्ष केलं..दोन तीन दिवस गेले...

२८ ऑगस्ट , २०११
फेसबुक वरच्याच मेसेजेस मध्ये एक मेसेज आला...नाव होतं .."गौतम राजाध्यक्ष"...आश्चर्य वाटलं..
प्रिय ओंकार...’मी गौतम राजाध्यक्ष.... तुझा ब्लॉग वाचला, फोटोज बघितले.छान वाटलं, ब्लॉग खूप आवडला..’
गौतम राजाध्यक्ष हे नाव वाचल्यावर मी चाटच पडलो..इतका मोठा माणूस मला फ्रेंड रिक्वेस्ट पाठवू शकतो ह्याच्यावर माझा विश्वासच बसत नव्हता..तीन चार वेळा प्रोफाइल चेक केलं,एक एक वाक्य दोन दोन वेळा वाचलं...
’मी पुण्यात सिम्बायोसिस मध्ये फोटोग्राफीचं कॉलेज सुरु करत आहे..त्यात फोटोग्राफी मधले सगळे विषय शिकवले जातील..तर आर्किटेक्चरल आणि इंटेरिअर मधे तू माझी काही मदत करशील का? तुला जमेल का? ह्या कामात मला तुझी मदत झाली तर मला खूप छान वाटेल..’
आणि खाली ताजा कलम...जर तु मला ओळखत नसशील तर विकिपेडिया अथवा गूगल वर सर्च कर..’
गौतम राजाध्यक्षांसारखीही मोठी लोकं माझा ब्लॉग वचतात हे बघून मला बरं वाटलं...घरच्यांना त्यांचा मेसेज दाखवला..सगळ्यांनी मोठ्या कौतुकानं तो वाचला..
लगेच रिप्लाय लिहिला..."गौतम राजाध्यक्ष"यांच्याकडून मला फ्रेंड रिक्वेस्ट येइल अशी काही अपेक्षा नव्हती , तरी मला तुमच्या बरोबर काम करायला खूप आवडेल..शक्य तितकी मदत करीन असं सांगितल..मोबाइल नंबर दिला..
पहिल्या मेसेज पासूनच त्यांचा मृदु स्वभाव दिसत होता..

२९ ऑगस्ट , २०११
लगेच दुसऱ्या दिवशी त्यांचा रिप्लाय आला..
"प्रिय ओंकार , कॉलेज च्या कामाला तू मदत करायाला तयार झालास यासाठी तुझे खूप आभार..आता १ तारखेला मी पुण्यात येत आहे..तर तुला मला भेटायला यायला जमेल का ? तू येशील का ? मी आणि माझे दोन सहकारी सिंबायोसिस च्या गेस्ट हाउस मधे असु,तर तू तिकडे येशील का? मी तुला थोडक्यात काम समजावून सांगतो , फक्त १५ , २० मिनिटं लगतील...मी जास्त वेळ घेणार नाही तुझा..बघ प्लीज ट्राय कर..मला खूप छान वाटेल तुला भेटून, जास्त ताण येत असेल तर राहुदे.. तू जवळच रहातोस का ? ......- गौतम"

इतक्या आदबशीर बोलण्यानं मी दबून गेलो..कुठेहि प्रसिद्धी , मान सन्मान , मोठ्या ओळखींचा स्पर्शही त्यांच्या बोलण्यात जाणवत नव्हाता..मी लगेच होकार कळवला..येताना मी काढलेले फोटो पण घेऊन यायला संगितलं, मला खूप संकोच वाटला..की ह्यांना आपले फोटो दाखवायचे म्हणजे उगाच आपलच हसं करुन घ्यायचं असं वाटलं..
पुढचे दोन दिवस मी हवेत होतो....गौतम राजाध्यक्षांना भेटायचं ,त्यांना फोटो दाखवायचे ..खूप वेगळा अनुभव असेल या विचारानी दोन दिवस मी भारावून गेलो होतो..

३१ ऑगस्ट , २०११
रात्री १०:३० वाजता मोबाइल वर फोन आला..कमालीचा मृदु आवाज , मार्दवता..
’मी गौतम बोलतोय मुंबईहून.. ओळखलंस का मला? ’
नाव ऐकून हाताला घाम फुटला  ..
’कसा आहेस ? मी उद्या दुपारनंतर पुण्यात येणार आहे..तर प्लीज माझ्यासाठी वेळ ठेव..बाणेर ला आलो की मी तुला फोन करीन म्हणजे तुला सिंबायोसिस ला येइपर्यंत वेळ मिळेल...जमेल का तुला? जास्त वेळ नाही घेणार... ४:३० मी फोन करतो’

आधीच भांबावलेला मी फक्त हो हो म्हणत होतो..

१ सप्टेंबर , २०११
गणेश चतुर्थीचा दिवस, घरात गणपतीची लगबग चालू होती..रांगोळ्या, मोदक वगैरे वगैरे..
गणपती आले..जेवणं झाली..मी ४:३० ची वाट बघत होतो...

बरोब्बर ४ :३० ला मला फोन आला,
’मी आलोय विश्वभवनला, तु येशील का? मी वाट बघतोय..’
२ मिनिटात आवरून तयार झालो , जर्रा बरे वाटणारे फोटो पेन ड्राइव्ह मधे घेतले..घरचे पण अगदी उत्साहात होते..
’अरे त्यांचा फोटो काढ, किमान सही तरी घेउन ये’...बाबा म्हणाले..एक छोटी डायरी खिशात कोंबली..
माझ्या अपेक्षेप्रमाणे ..तिकडे एखादा असिस्टंट असेल, किमान १५ -२० मिनिटं थांबावं लागेल , मग ५ -१० मिनिटं बोलणं,त्यात सही मागायची संधी मिळाली तर घेउ असं होतं... गेलो तसाच..

सिंबायोसिस चा १२ वा मजला..नालंदा सुट ...पोचलो..
खालच्या सेक्योरिटी वाल्यांना त्यांनी आधीच सांगून ठेवलं होतं..त्यामुळे अगदी व्ही.आय.पी. ट्रीट्मेंट मिळाली.. त्यांनी अगदी दारात नेऊन सोडलं..

खुद्द त्यांनी स्वत:नीच दार उघडलं..त्यांची हसतमुख मुद्रा बघुन खुप हलकं वाटलं..
’ये ये ओंकार तुझीच वाट बघत होतो..ये बस..’
माझा पहिलाच अपेक्षाभंग झाला..ते तिथे एकटेच होते..असिस्टंट नाही, आणि वेटिंग पण नाही...अतुल कसबेकर सारख्या प्रसिद्ध फोटोग्राफर चे हे गुरु !!
शुभ्र सफेद झब्बा , खांद्यावर बारीक नक्षीची शाल , हसतमुख चेहरा..अगदी टीव्ही वर पाहिला होता तसा..
मी थोडा अवघडूनच बसलो होतो..ते त्यांच्या लक्षात आलंही असेल कदाचित..

सुरवातीला हवा पावसाच्या गप्पा झाल्या...पुण्यातला पाऊस , मुंबईतला पाऊस ..इकडच्या तिकडच्या गप्पा...ब्लॉग बद्दल चर्चा..पुण्यातले खड्डे , डेक्कन वरचे ट्रॅफिक , श्रेयस चे मोदक, जनसेवा ची पुरणपोळी , तिरंगा चं नॉन-व्हेज , बादशाही ची मिसळ, माझी भिकबाळी ...असे एक एक विषय करत करत मी कधी रीलॅक्स झालो मलाही कळलं नाही..
’घरी गणपती असतात का तुझ्या?’ - गौतम
मी ’हो’ म्हणालो.
’अरे, मी तुला आत्ता बोलावून डिस्टर्ब तर केलं नाही ना?’- गौतम

इतक्या आपुलकीच्या गप्पा मारताना दुसऱ्याच्या नकळत त्याला कसं खुलवायचं हे कसब त्यांना चांगलं अवगत होतं..मी ज्या कामासाठी आलो होतो ते त्यांनी मला समजावून सांगितलंं. हे कॉलेज म्हणजे त्यांचं ड्रीम प्रोजेक्ट आहे हे त्यांच्या बोलण्यातून वारंवार जाणवत होतं...खूप प्लानिंग आणि विचार केला होता त्यांनी... इतक्या मोठ्या प्रोजेक्ट मध्ये खारीचा वाटा उचलायची संधी आपल्याला मिळली ह्यातच मी धन्य झालो होतो..
बोलता बोलता मधेच ते म्हणाले..’थांब मी तुझ्या साठी एक छोटं गिफ्ट आणलंय ’
आत जाऊन एक भलं मोठं पुस्तक ते घेऊन बाहेर आले ...
’चेहरे’....त्यांचं प्रचंड गाजलेलं पुस्तक...ज्यात सचिन पासून , माधुरी , ऐश्वर्या , नाना , लता ताई सगळ्या स्टार लोकांचे त्यांनी काढलेले एकास एक फोटो आहेत...असं हे पुस्तक माझ्या नावासहीत छोटा , छान मेसेज लिहून सहीसह माझ्या हातात दिलं...
मी बावळटासारखा छोटी डायरी घेउन आलो होतो आणि त्यांनी मला अख्खं पुस्तक दिलं त्यांच्या सही सकट.. तेही लिमिटेड एडिशन !!
वाह!!! काय पुस्तक आहे ते...केवळ अप्रतिम...अ मास्टरपीस... माझ्या चेहय्रावरच हसू मावळायला तयारच नव्हतं..!!
कुठल्याही पुरस्कारापेक्षा त्या पुस्तकाची किंमत मला जास्त वाटत होती...त्यावेळी आणि आत्ताही..



जुने स्नेही असल्यासारखे भरपूर गप्पा मारल्या...१५ -२० मिनिटांचे दीड तास कधी झाला कळलंच नाही... किंबहुना त्यांच्या सहज वागण्यामुळेच मी इतक्या गप्पा मारु शकलो...मधुरी,ऐश्वर्या , उद्धव , लता अशी अनेक नावं जी आपण फ़क्त टीव्ही वरच बघतो ती त्यांच्या सहज संदर्भात येत होती...मी फक्त मान डोलवायचो...चित्रपट सृष्टीच्या चमकणाऱ्या दुनियेत राहूनही हा माणूस जमिनिवर कसा राहू शकतो याच मला खूप आश्चर्य वाटत होतं...ती लोकं कुथे आपण कुठे....हॅ... 
पण त्यांच्या बोलण्यात मला अहं भाव कुठेच जाणवला नाही..केवळ एक अप्रतीम कलावंत आणि एक असामान्य ’माणूस’ म्हणूनच मला ते पटले..आवडले.. 

’१६ तारखेला सिंबायोसिस च्या फोटोग्राफ़ी कॉलेजचं उद्घाटन आहे , १४ ते १६ मी पुण्यातंच असेन , तर आपली परत भेट होइलच, उद्धाव येणार आहे उद्घाटनाला मग तू ये आणि हो तुझ्या मिसेसलाही बरोबर आण’ ते म्हणाले..मी पण लगेच होकार दिला...
तुम्हाला वेळ असेल तर आपण जेवायला जायचं का बाहेर ? मी विचारलं...’ १७ किंवा १८ तारखेला जेवायला जायचं ठरलं...तेही जनसेवा किंवा शेतकरी ढाब्यावर..
जवळजवळ ७ वाजता बाहेर पडलो.. १४ तारखेला पुण्यात आल्यावर ते मला फोन करणार होते..मग पुढचे पुढे..

घरी आलो त्यावेळी हवेतच होतो. संपूर्ण घटनाक्रम घरी सांगीतला..किती सांगू अणि किती नको असं झालं होतं...ते कसे बोलतात , वागतात ,त्यांचा साधेपणा ...सगळ्यावर निवांत चर्चा झाली..आई, बाबा , ऋतुजा सगळे एकदम खूष होते... 
दुसऱ्या दिवसापासून मी लगेच कामाला लागलो.. नेट वरून , पुस्तक , पेपर मधून फोटो , माहिती जमा केली...१६ तारखेला भेटल्यावर सगळचं त्यांना द्यायचा प्लॅन होता..
९ सप्टेंबर २०११ , रात्री १०:३०
फेसबुक वरच्या चॅट विंडो मधे मेसेज आला..
"हॅलो ओंकार , कसा आहेस ? मला तुझा पत्ता पाठवशील का? फोटो स्कूलच्या उद्घाटनाचं आमंत्रण पाठवायचंय तुला...सॉरी तुला मी डिस्टर्ब केलं का ?तुला यायला जमेल का सिम्बायोसिस लवळे कॅंपसला ? सगळं ठीक ठाक चालू आहे ना?  "
जवळच्या मित्राशी चॅटिंग करत असल्यासारखं अर्धा तास चॅटिंग केलं..
"माझे डोके फिरले आहे!! फोन मेले आहेत , सिम्बिचे ब्रोशर चेक करत आहे आणि १६ तारखेची तयारी सुद्धा!
शेड्युल हेक्टीक आहे पण पुण्यातल्या लोकांच्या बरोबर डील करताना जरा कठीण पडतं....कारण त्यांना डेड्लाइन समजत नाहित. मी तुझ्या बद्दल बोलत नाही बाबा!" ते सांगत होते..
मी करत असलेली तयारी ऐकून त्यांना बरं वाटलं आणि मलाही..
परत एकदा इकडच्या तिकडच्या गप्पा झाल्या , पुन्हा एकदा त्यांनी १६ तारखेचं आमंत्रण दिलं आणि निरोप घेतला..

३ दिवस उलटले..१२ तारीख..रात्री ७:३० वजता पुन्हा गौतमजींचा मेसेज आला...
"हॅलो ओंकार , सिंबिनि तुला इन्व्हिटेशन पाठवलं असेल , पण मला नाही वाटत ते तुला कार्यक्रामाच्या आधी मिळेल, तरीपण माझ्या तोंडी निमंत्राणावर तू ये, तुम्ही दोघेही या...इथे एक नवं विश्व तयार होतं आहे आणि तू त्याचा एक भाग आहेस असं मला वाटतं..." 
एखादं काम हाती घेतल्यावर प्रत्येक छोट्या गोष्टीत जातीनं लक्ष देण्याचा स्वभाव वेळोवेळी समोर येत होता...
माझ्याही मनात १६ तारखेच प्लॅनिंग चालू होतं..खूप कुतुहल वाटत होतं..नवीन जग ..नवीन काम आणि नावीन लोकं...

१३ सप्टेंबर २०११...
ऑफिस मधे सकाळी आईचा फोन आला आणि मन सुन्न झालं...असं कसं असू शकतं ?? काल मी ज्याच्याशी चॅट केलं ती व्यक्ती आज जाऊ कशी शकते ?? देव असं का करतो ? का म्हणून ते असे मधेच सगळं सोडून गेले ??

किती विचार करणार आणि किती दु:ख करणार ?.....खूप वाईट वाटलं....
फेसबुक वरचे सहानुभूतीचे मेसेज वाचत दिवस निघून गेला..घरात सगळं शांत वातावरण...नको असलेलं..
रात्री उशिरापर्यंत फक्त त्यांच्या विषयी बोलणं सुरू होतं.. जितकं जास्तं बोलू तितकं अधिकचं वाईट वाटत होतं.....
दुसऱ्या दिवशी वर्तमानपत्र त्यांच्या लेखांनी भरले होते...त्यांचे फोटोज,त्यांचे विचार , इतरांचे अनुभव...खूप काही..अजूनही विश्वास बसत नव्हता...
अचानक कामातला उत्साहच गेला..

आज १६ तारीख...सिंबि च्या स्कुल च्या उद्घाटना ऐवजी गौतमजींसाठी शोकसभा भरली होती....डोळ्यासमोर त्यांचा हसरा चेहरा तरळत होता..आज काय अपेक्षित होतं आणि काय होतं आहे ? उत्सवाची जागा शोकानी घेतली होती...
जाता जाता शिरीष कराळेंना भेटून ह्या सगळ्या गोष्टी सांगितल्या..थोडं हलकं वाटलं.. 

त्यांच्या सहवासातला दीड तास...त्यांच्याशी केलेलं चॅटिंग ...त्यांनी दिलेलं पुस्तक..त्यांनंतर १४-१५ दिवस घरी चाललेली त्यांच्या विषयीची चर्चा...सगळंच आविस्मरणीय आहे...

अजून काही सुचत नाही....त्यांनी पाहिलेलं स्वप्नं पूर्ण करण्यासाठी शक्य तेवढी मदत करणे हीच त्यांच्या वाढदिवसाची योग्य भेट ठरेल.  हा लेख ही त्यांना मन:पूर्वक वाहिलेली छोटीशी श्रद्धांजली......                     
त्यांच्या आत्म्याला शांती लाभो हीच ईश्वर चरणी प्रार्थना....
 gautam rajadhyaksha , atul kasbekar , shiresh karrale , rajeev joshi , photography , symbiosis school of photography  ,

Read more...

आंब्याच गाणं..

>> 3/9/11

आता आंब्याचा सीज़न सुरु होईल. म्हणुनच हे ख़ास हे आंब्याच गाण आज लिहित आहे. हे मला माझ्या आजीच्या वहीतून मिळाल. आणि वाटल हे तुम्हाला सांगाव.

आंब्याच गाणं..

हापूस आंब्याची लज्जत न्यारी
एकदाच खाल्ला पण किमतीला भारी......१
 पायरी आंबा गोडच गोड
खावी त्याची निदान एक तरी फोड......२
 नावाने जरी आंबा लंगडा
तरी तब्येतीने आहे चांगलाच तगडा....३
कच्च्या आंब्याचा नखराच भारी
लोणचे त्याचे घरोघरी....४
दशेरी आंब्याला नाही तोड़
रस त्याचा भारीच गोड.......५
बेगमपल्लिने केली सर्वांवर ताण
गरीबाच्या घरी त्याचाच मान.......६
चवीला पाणचट आंबा तोतापुरी
एकदाच खाला अन म्हणाल दहादा सॉरी.........७
वटपौर्णिमेला  रायवळ आंब्याचा मान
त्याविना अपुरे सुवासिनिचे वाण......८
संपला आंब्याचा मोसम जरी
नीलम दिसतो घरोघरी......९
आंब्याच्या रसाला पंचपक्वान्नाचा मान
चांदीच्या वाटीत त्याचे स्थान......१०
आंब्याच्या फळाला राजाचा मान
सगळी फळे करती त्यालाच सलाम....११
आंब्याच्या आहेत हजारो जाती
कोकीळ पक्षी त्याचेच गुण गाती ....12
संपले आमचे आंब्याचे गाणे
पण त्याआधी घ्या थंडगार पन्हे..........13

Read more...

Success कशात आहे ?

>> 3/3/11


AÉeÉ oÉUåcÉ ÌSuÉxÉÉÇlÉÏ ÍsÉWûÉuÉÇxÉÇ uÉÉOûsÉÇ. MüÉUhÉ MüÉrÉ iÉU  3 idiots '. ZÉUcÉ ÌMüiÉÏ oÉÉåsÉMüÉ AÉÍhÉ ÌuÉcÉÉU MüUÉrÉsÉÉ sÉÉuÉhÉÉUÉ picture AÉWåû. xÉkrÉÉcrÉÉ eÉaÉÉiÉ competition ZÉÔmÉ AÉWåû AÉÍhÉ irÉÉiÉ iÉUhÉÇ qWûhÉeÉå rÉzÉ AxÉÇ xÉqÉÏMüUhÉ fÉÉsÉrÉ. mÉhÉ qÉÔsÉ qWûhÉeÉå MüÉrÉ race qÉkrÉå EiÉUuÉhrÉÉcÉÉ bÉÉåQûÉ AÉWåû MüÉ? irÉÉcÉÇ xuÉiÉÇ§É AÎxiÉiuÉ MüÉ lÉÉMüÉUiÉÉå AÉmÉhÉ? mÉëirÉåMüÉcrÉÉ ÌuÉcÉÉUÉÇcÉÏ  frame uÉåaÉVûÏ AxÉiÉå. xuÉiÉÈcrÉÉ frame qÉkrÉå SÒxÉîrÉÉsÉÉ oÉxÉÌuÉhrÉÉcÉÏ, mÉÉWûhrÉÉcÉÏ, iÉÉåsÉhrÉÉcÉÏ MüÉrÉ aÉUeÉ AÉWåû? irÉÉiÉsÉÇ xÉaÉVûrÉÉiÉ AÉuÉQûsÉåsÉÇ uÉÉYrÉ qWûhÉeÉå MüÉoÉÏsÉ oÉlÉlÉå Måü ÍsÉL mÉRûÉå, MüÉqÉrÉÉoÉÏ AmÉlÉåAÉmÉ ÌmÉNåû pÉÉaÉiÉÏ WÒûD AÉrÉåaÉÏ ZÉUÇcÉ AÉWåû iÉå! qÉÔVû ÍzɤÉhÉÉcÉÉ E¬åzÉcÉ AÉmÉhÉ WûUuÉiÉ cÉÉsÉsÉÉårÉ lÉÉWûÏ MüÉ? EŠÍzÉͤÉiÉ qWûhÉeÉåcÉ xÉÑxÉÇxM×üiÉ AxÉÇ cÉÑMüÐcÉÇ xÉqÉÏMüUhÉ oÉlÉiÉ cÉÉsÉsÉÇrÉ AxÉÇ lÉÉWûÏ MüÉ uÉÉOûiÉ? rÉÉ cÉÑMüÐcrÉÉ xÉqÉÏMüUhÉÉcÉÇ E¨ÉU MüxÉÇ oÉUÇ oÉUÉåoÉU SåiÉÉ rÉåDsÉ?
AÉmÉhÉ qWûhÉiÉÉå, mÉëirÉåMü qÉÔsÉ uÉåaÉVÇû AxÉiÉÇ. qÉaÉ AxÉÇ qWûhÉiÉÉlÉÉ irÉÉcÉÇ uÉåaÉVåûmÉhÉ AÉmÉhÉ eÉmÉiÉcÉ lÉÉWûÏ. AÉÍhÉ qWûhÉÔlÉcÉ irÉÉÇcrÉÉ qÉlÉÉÌuÉ® CcNûÉ sÉÉSsrÉÉ eÉÉiÉÉiÉ. mÉÔuÉÏïcrÉÉ MüÉVûÏ xÉUMüÉUÏ lÉÉåMüUÏ WåûcÉ LMü zÉɵÉiÉ AÉÍhÉ prestigeous xÉqÉeÉsÉÇ eÉÉrÉcÉÇ. mÉhÉ AÉiÉÉ AxÉÇ AÎeÉoÉÉiÉ lÉÉWûÏ AÉWåû. qÉÑsÉÉiÉ AxÉsÉåsrÉÉ aÉÑhÉÉÇlÉÉ uÉÉuÉ SåhrÉÉiÉ mÉÉsÉMüÉÇlÉÉ MüxÉsÉÉ MüqÉÏmÉhÉÉ uÉÉOûiÉÉå? ÌMÇüuÉÉ irÉÉÇcrÉÉqÉkÉsrÉÉ aÉÑhÉÉÇlÉÉ aÉÑhÉ qWûhÉÔcÉ lÉrÉå MüÉ? mÉÉsÉMüÉÇcÉÉ AÉaÉëWû ÌuÉÍcÉ§É AxÉiÉÉå AxÉÇ qÉsÉÉ uÉÉOûiÉÇ. Race qÉkrÉå ÎeÉÇMüÉrÉsÉÉcÉ mÉÉÌWûeÉå. irÉÉqÉÑVåû xuÉiÉÈcÉÇ qÉlÉ qÉÉUsÉÇ, xuÉiÉÈ WûUsÉÉå iÉËUWûÏ cÉÉsÉåsÉ rÉÉcÉÏ SÉÇQûaÉÏ iÉrÉÉUÏ. AxÉÇ MüÉ WûÉåiÉrÉ? AxÉÉ ÌuÉcÉÉU MåüsÉÉ iÉU qÉÉlÉÍxÉMüiÉåqÉkrÉå fÉÉsÉåsÉÉ oÉSsÉ AxÉÇ E¨ÉU ÍqÉVûiÉÇ. AÉqWûÉsÉÉ ÍqÉVûÉsÉÇ lÉÉWûÏ iÉå AÉqÉcrÉÉ qÉÑsÉÉÇlÉÉ ÍqÉVûÉuÉÇ. AÉmÉsrÉÉsÉÉ eÉå MüqÉÏ mÉQûsÉÇ, eÉå Mü¹Ç mÉQûsÉå iÉå irÉÉÇlÉÉ lÉMüÉå AxÉÇ uÉÉOûhÉÇ xÉÉWûÎeÉMü AÉWåû AÉÍhÉ irÉÉiÉ uÉÉuÉaÉÇ mÉhÉ MüÉWûÏ lÉÉWûÏ. mÉhÉ irÉÉcÉoÉUÉåoÉU irÉÉqÉÉaÉÔlÉ AeÉÔlÉ LMü pÉÉuÉlÉÉ eÉlqÉ bÉåiÉå... qÉÏ eÉå Müà zÉMüsÉÉå lÉÉWûÏ iÉå qÉÉfrÉÉ qÉÑsÉÉÇlÉÏ MüUÉuÉÇ AÉÍhÉ qÉaÉ rÉåiÉÇ AmÉå¤ÉÉÇcÉÇ AÉåfÉÇ. qWûhÉeÉå zÉYrÉ iÉå xÉuÉï MüÉWûÏ AÉmÉsrÉÉ mÉÉsrÉÉsÉÉ SåhrÉÉcÉÏ mÉÉsÉMüÉÇcÉÏ pÉÉuÉlÉÉ ZÉîrÉÉ AjÉÉïlÉÇ ÌlÉ:xuÉÉjÉÏï AxÉiÉå MüÉ? AÉmÉsrÉÉ mÉÉsÉMüÉÇlÉÏWûÏ WåûcÉ MåüsÉÇ. mÉhÉ AmÉå¤ÉÉÇcÉÇ AÉåfÉÇ lÉ sÉÉSiÉÉ, A–ûÉWûÉxÉ lÉ kÉUiÉÉ. rÉÉoÉÉoÉiÉ qÉÏ qÉÉfrÉÉ mÉÉsÉMüÉÇcÉå GhÉ MükÉÏWûÏ ÌuÉxÉà zÉMüiÉ lÉÉWûÏ. uÉUuÉU eÉUÏ aÉÇpÉÏU uÉÉOûiÉ lÉxÉsÉÇ iÉUÏ qÉaÉ rÉÉqÉÑVåûcÉ qÉÉlÉÍxÉMü AÉeÉÉU, MüqÉMÑüuÉiÉmÉhÉÉ oÉVûÉuÉiÉÉå. AÉÍhÉ Child counselling, consultation  rÉÉcÉÏ aÉUeÉ pÉÉxÉiÉå. mÉÔuÉÏïcrÉÉ MüÉVûÏ SÉålÉ mÉå¤ÉÉ eÉÉxiÉ qÉÑsÉÇ AxÉiÉÉlÉÉ bÉUcrÉÉ bÉUÏcÉ AÉmÉÉåAÉmÉ Wåû bÉQûÉrÉcÉÇ. ÌMüiÉÏ xÉWûeÉ zÉYrÉ AÉWåû AxÉÇ qÉÑsÉÉÇlÉÉ bÉQûuÉhÉÇ. irÉÉxÉÉPûÏ mÉÉsÉMüÉÇlÉÏ qÉÑsÉÉÇlÉÉ ÌSsÉåsÉÉ uÉåVû WûÉ ZÉÔmÉ qÉWûiuÉÉcÉÉ AxÉiÉÉå.
mÉëirÉåMü uÉåVûÏ PåûcÉ sÉÉaÉÔlÉ QûÉåVåû EbÉQåûmÉrÉïÇiÉ zÉWûÉhÉÇ uWûÉrÉcÉÇcÉ lÉÉWûÏ MüÉ? AÉÍhÉ qÉÔsÉ ÌMÇüuÉÉ mÉÉsÉMü rÉÉmÉæMüÐcÉ LMüÉsÉÉ PåûcÉ sÉÉaÉiÉå. AÉWåû irÉÉ xÉÉcrÉÉqÉkrÉå xuÉiÉÈsÉÉ   MüUhÉÇ AÉÍhÉ irÉÉxÉÉPûÏcÉÏ iÉÏ iÉaÉqÉaÉ, kÉÉuÉmÉVû!! eÉå AÉuÉQûiÉÇ iÉåcÉ MüÉqÉ xuÉiÉÈcÉÇ fÉÉsÉÇ iÉU iÉå cÉÉÇaÉsÉÇ WûÉåiÉÇ AÉÍhÉ iÉå MüUhÉÉîrÉÉsÉÉWûÏ AÉlÉÇS ÍqÉVûiÉÉå. MüÉqÉ AÉuÉQÕûlÉ bÉåhrÉÉmÉå¤ÉÉ AÉuÉQû WåûcÉ MüÉqÉ AxÉåsÉ iÉU AÍkÉMü cÉÉÇaÉsÉÇ.
AeÉÔlÉ LMü AÉrÉÉqÉ qWûhÉeÉå sÉÉåMüÉÇcÉÉ.. "sÉÉåMü MüÉrÉ qWûhÉiÉÏsÉ?" rÉÉ  tag ZÉÉsÉÏ MüÉrÉ MüÉrÉ MüUiÉÉå AÉÍhÉ MüUuÉÔlÉ bÉåiÉÉå AÉmÉhÉ? AÉD- oÉÉoÉÉ AÉÍhÉ qÉÑsÉÇ rÉÉcrÉÉqÉkrÉå sÉÉåMü rÉåiÉÉiÉcÉ MÑüPåû AÉÍhÉ MüxÉå? mÉhÉ iÉËUWûÏ irÉÉÇcÉÉ ÌuÉcÉÉU AÉmÉhÉ qÉWûiuÉÉcÉÉ qÉÉlÉiÉÉå. MüÉ AÉÍhÉ MüzÉÉxÉÉPûÏ??? MüÉåhÉiÉÇWûÏ MüÉqÉ MüqÉÏ SeÉÉïcÉÇ lÉxÉiÉÇ AxÉÇ qWûhÉiÉÉlÉÉ qÉÉfÉÉ qÉÑsÉaÉÉ/ qÉÑsÉaÉÏ ÌMÇüuÉÉ irÉÉÇcÉÉ qÉÑsÉaÉÉ/ qÉÑsÉaÉÏ .... AÉÍhÉ Wåû AxÉsÉÇ MüÉqÉ MüUhÉÉU? AxÉÇ AÉmÉsrÉÉsÉÉ MüÉ uÉÉOûiÉÇ? qÉÑsÉÉÇcrÉÉ MüsÉÉmÉå¤ÉÉ AmÉå¤ÉÉÇcrÉÉ AÉÍhÉ sÉÉåMüÉÇcrÉÉ MüsÉÉcÉÉ, irÉÉcÉoÉUÉåoÉU xÉkrÉÉcrÉÉ  trends, demands cÉÉ ÌuÉcÉÉU eÉÉxiÉ qÉWûiuÉÉcÉÉ uÉÉOûiÉÉå MüÉ? AÉÍhÉ iÉÉå oÉUÉåoÉU AxÉiÉÉå MüÉ?
eÉå AÉuÉQûiÉÇ iÉå MüUhÉÉUÉ, ÍzÉMühÉÉUÉ, SÒxÉUÇ AÉuÉQûiÉ lÉxÉiÉÉlÉÉ eÉå AÉuÉQûiÉÇ iÉå lÉ MüUhÉÉUÉ, eÉå AÉuÉQûÏcÉÇ AÉWåû mÉhÉ iÉå MüUiÉÉlÉÉ bÉÉoÉUhÉÉUÉ, xuÉiÉÈ mÉÌWûsÉÉ rÉåhrÉÉxÉÉPûÏ CiÉUÉÇcrÉÉ MüÉqÉÉiÉ urÉirÉrÉ AÉhÉhÉÉUÉ AÉÍhÉ MüÉWûÏWûÏ fÉÉsÉÇ iÉUÏWûÏ sÉÉæÌMüMüÉjÉÉïlÉå eÉå standard   AÉWåû iÉåcÉ  AÉÍhÉ iÉxÉÇcÉ MüUhÉÉUÉ AzÉÉ ÌuÉÌuÉkÉ urÉÌ£üUåZÉÉ/ tendancies  ÌmÉYcÉUqÉkrÉå SÉZÉÌuÉsÉåsrÉÉ AÉWåûiÉ. rÉÉmÉæMüÐ mÉÌWûsÉÉ uÉaÉVûiÉÉ xÉuÉï ÌuÉcÉÉU bÉÉiÉMü PûUiÉÉiÉ.
Wåû LuÉRÇû xÉaÉVû AÉWåû. mÉhÉ qWûhÉÔlÉ ÍzÉMüÉrÉcÉÇcÉ lÉÉWûÏ MüÉ? ÍzɤÉhÉÉcÉÇ aÉÉÇpÉÏrÉïcÉ xÉÇmÉuÉÉrÉcÉÇ MüÉ? ÍjÉssÉUmÉhÉÉ uÉÉRûuÉÉrÉcÉÉ MüÉ? iÉU qÉÑVûÏcÉ lÉÉWûÏ. qÉÉlÉÍxÉMüiÉåiÉ oÉSsÉ fÉÉsÉÉ (irÉÉmÉå¤ÉÉ MåüsÉÉ Wåû rÉÉåarÉ PûUåsÉ) MåüsÉÉ MüÐ AÉmÉÉåAÉmÉcÉ M×üiÉÏ bÉQåûsÉ.
ÍzÉMüsÉåsÉÇ, ÍqÉVûuÉsÉåsÉÇ ¥ÉÉlÉ apply MüUÉrÉsÉÉcÉ ÍqÉVûÉsÉÇ lÉÉWûÏ iÉU irÉÉcÉÉ EmÉrÉÉåaÉ, irÉÉcÉÏ ÌMÇüqÉiÉ iÉÏ MüÉrÉ? mÉhÉ apply MüUÉrÉcÉÇ AxÉiÉÇ Wåû xÉÉÇaÉÔlÉ iÉå MüUhrÉÉcÉÏ qÉÑpÉÉ AÉÍhÉ uÉåVû qÉÑsÉÉÇlÉÉ ÍqÉVûÉsÉÉ mÉÉÌWûeÉå. iÉÉåcÉ uÉåVû AÉmÉhÉ irÉÉÇcrÉÉMüQÕûlÉ MüÉRÕûlÉ bÉåiÉÉå.
AÉqÉÏU ZÉÉlÉcÉÏ zÉÉVûÉ rÉÉcÉÇ E¨ÉqÉ ESÉWûUhÉ AÉWåû. AÉÍhÉ zÉåuÉOûÏ success MüzÉÉiÉ AÉWåû/ rÉzÉ qWûhÉeÉå MüÉrÉ Wåû MüÉåhÉ PûUÌuÉhÉÉU? irÉÉxÉÉPûÏ criteria MüÉrÉ? iÉÏ zÉÉVûÉ mÉÉWÕûlÉ uÉÉOûsÉÇ... Wåû ZÉUÇ ÍzɤÉhÉ AÉÍhÉ irÉÉcÉÇ application AzÉÉ zÉÉVåûoÉUÉåoÉU MüÉqÉ MüUÉrÉsÉÉ ÍqÉVûÉsÉÇ iÉU? MüUÉrÉsÉÉ AuÉQåûsÉ. ÍzɤÉhÉ SåhrÉÉiÉsÉå lÉuÉlÉuÉÏlÉ mÉërÉÉåaÉ mÉWûÉuÉåiÉ AzÉÏ CcNûÉ ÌlÉqÉÉïhÉ fÉÉsÉÏ.

Read more...
Related Posts with Thumbnails
eXTReMe Tracker

  © Blogger template Inspiration by Ourblogtemplates.com 2008

Back to TOP